مارجین و لوریج در فارکس به زبان ساده

در معاملات فارکس اصطلاحات مارجین و لوریج نقش کلیدی دارند:

آشنایی با این دو مفهوم، برای کسی که قصد ورود به بازار فارکس را دارد، ضروری است.

مارجین (Margin) چیست؟

در فارکس، مارجین به سپرده‌ اولیه‌ای گفته می‌شود که یک تریدر باید برای باز کردن و نگهداری یک پوزیشن در حساب خود کنار بگذارد. به بیان دیگر، مارجین مبلغی است که بروکر به عنوان تضمین تقاضا می‌کند و برای باز کردن معامله از حساب شما مسدود می‌شود. این مبلغ با موجودی (Balance) تفاوت دارد و در واقع، درصدی از میزان موجودی شما در حسابتان است. مارجین تا زمانی که معامله باز باشد، به صورت امانت نزد بروکر باقی می‌ماند. برخی بروکرها ۱ تا ۲ درصد مارجین لازم دارند.

به طور مثال، فرض کنید می‌خواهید معامله‌ای به ارزش ۱۰۰.۰۰۰ دلار باز کنید و بروکر لوریج ۱۰۰:۱ در اختیار شما قرار می‌دهد. در این حالت کافی است فقط ۱۰۰۰ دلار (یعنی ۱ درصد از ارزش معامله) در حساب خود داشته باشید تا پوزیشن با مارجین ۱۰۰۰ دلاری باز شود. مابقی مبلغ (۹۹۰۰۰ دلار) توسط بروکر تامین می‌شود. این ۱۰۰۰ دلار همان مارجین اولیه‌ معامله است که تا بسته شدن معامله بلوکه می‌شود.

اگر شرایط بازار به‌گونه‌ای باشد که زیان شما به اندازه‌ این مارجین نزدیک شود، بروکر ممکن است درخواست مارجین کال (Margin Call) دهد؛ یعنی از شما بخواهد وجه بیشتری واریز کنید یا معامله را ببندید تا ضرر بیشتر جلوگیری شود. به همین دلیل همیشه باید موجودی حساب را در نظر داشته و از ابزارهای مدیریت ریسک استفاده کنید.

لوریج (Leverage) چیست؟

لوریج یا اهرم مالی، ابزاری است که به تریدر اجازه می‌دهد با مقدار مشخصی از سرمایه، حجم بزرگ‌تری از دارایی را کنترل کند. به عبارت ساده، لوریج نسبت میان حجم کل پوزیشن به سرمایه‌ خود فرد است و معمولا به صورت نسبتی از ۱ (:۱) نمایش داده می‌شود.

برای مثال، اگر با ۱۰۰ دلار بخواهید پوزیشنی به ارزش ۱۰.۰۰۰ دلار کنترل کنید، لوریج شما ۱۰۰:۱ خواهد بود. در این حالت شما با یک صدم سرمایه‌ واقعی معامله می‌کنید و بقیه را از بروکر قرض می‌گیرید. در نتیجه، سود و زیان معامله به میزان لوریج شما چند برابر می‌شود. فرض کنید همین معامله ۱۰.۰۰۰ دلاری سود ۱۰۰ دلار به همراه داشته باشد. اگر کل ۱۰.۰۰۰ دلار را خودتان سرمایه‌گذاری کرده بودید، بازدهی تنها ۱ درصد بود. اما با استفاده از لوریج ۱۰۰:۱ و سرمایه اولیه ۱۰۰ دلاری، بازگشت سرمایه همان ۱۰۰ دلار به معنی ۱۰۰ درصد سود شما خواهد بود.

این مثال نشان می‌دهد که لوریج می‌تواند سود معامله را چندین برابر کند؛ البته به همان نسبت زیان‌ها را هم بزرگ‌تر می‌کند. به همین دلیل گفته می‌شود لوریج یک شمشیر دو لبه است؛ در معامله با لوریج، در صورت حرکت بازار در خلاف مسیر پیش‌بینی‌شده شما، ممکن است زیان معامله حتی از مبلغ سرمایه اولیه هم بیشتر شود.

ارتباط مارجین و لوریج

مارجین و لوریج رابطه‌ ریاضی معکوس دارند. مارجین معمولا به صورت درصدی از حجم معامله بیان می‌شود. بر اساس درصد مارجین لازم، می‌توان لوریج را محاسبه کرد: هرچه درصد مارجین کمتر باشد، لوریج بیشتر خواهد بود. به طور مثال اگر بروکر از شما ۲ درصد مارجین بخواهد، لوریج معادل ۵۰:۱ خواهد بود جدول زیر نسبت‌های متداول از مارجین و لوریج را نشان می‌دهد:

مارجین	لوریج
۵ درصد	۱:۲۰
۳ درصد	۱:۳۳
۲ درصد	۱:۵۰
۱ درصد	۱:۱۰۰
۰.۵ درصد	۱:۲۰۰
۰.۲۵ درصد	۱:۴۰۰

به طور کلی برای محاسبه لوریج می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید:

برای نمونه، اگر مارجین مورد نیاز ۱ درصد باشد، لوریج ۱۰۰:۱ خواهد بود (۱۰۰ تقسیم بر ۱)؛ اگر مارجین ۰.۵ درصد باشد، لوریج ۲۰۰:۱ خواهد بود. این جدول نشان می‌دهد که کاهش مارجین، لوریج قابل استفاده را افزایش می‌دهد.

ریسک‌ها و مدیریت معامله با لوریج

در عمل، استفاده از لوریج می‌تواند نتایج مثبت یا منفی را تقویت کند. به عبارت دیگر، اهرم مالی قابلیت افزایش سود را دارد، اما همزمان ریسک بزرگ‌تر شدن زیان را هم به دنبال دارد. یک حرکت کوچک نامطلوب در بازار فارکس می‌تواند زیان قابل‌توجهی ایجاد کند که در صورت استفاده از لوریج زیاد، حتی ممکن است بیشتر از سرمایه اولیه شما باشد.

مورد مهم دیگر «کال مارجین» است؛ همان‌طور که اشاره شد، اگر زیان معامله به قدری برسد که موجودی حساب نتواند مارجین نگهداری‌شده را پوشش دهد، بروکر از شما می‌خواهد یا وجه بیشتری واریز کنید و یا معامله را ببندید. در غیر این صورت، بروکر به صورت خودکار پوزیشن را خواهد بست تا جلوی ضررهای بیشتر را بگیرد.

به همین دلیل مدیریت ریسک در معامله با لوریج بسیار مهم است. برخی نکات عملی شامل استفاده از حد ضرر برای خودداری از زیان‌های غیرقابل کنترل، انتخاب سطح لوریج مناسب با توجه به تجربه و استراتژی معاملاتی، و نظارت مستمر بر وضعیت حساب (مارجین استفاده‌شده و موجودی) هستند. یادگیری و تمرین این مفاهیم با حساب دمو هم به تریدر مبتدی کمک می‌کند قبل از ورود با سرمایه واقعی، کاملا با مکانیسم‌های مارجین و لوریج آشنا شود.

به طور خلاصه، مارجین و لوریج ابزارهای قدرتمندی در بازار فارکس هستند که امکان انجام معاملات بزرگ‌تر با سرمایه کم را فراهم می‌کنند، اما در عین حال خطرات بیشتری هم به همراه دارند. درک درست این مفاهیم و آگاهی از ریسک‌های احتمالی پیش از معامله، گامی اساسی برای ورود به دنیای فارکس است.